Autor: Paweł Markuszewski

Odkurzacz, armata, cztery helikoptery i sto metronomów: utwory na nietypową obsadę

Drumla, harmonijka ustna i maszyna do pisania jako instrumenty solowe. Muzyka na wodę, wiatr i ptaki. Wystrzały armatnie zapisane w partyturze. Odkurzacze elektryczne, froterka do podłóg, syrena okrętowa i śmigło…
Ex Oriente lux. Inspiracje orientalne w muzyce europejskiej

Marsz turecki Mozarta, SzeherezadaRimskiego-Korsakowa, Madama Butterfly Pucciniego – to najsłynniejsze spośród tysięcy dzieł muzyki klasycznej, które powstały pod wpływem kultur szeroko rozumianego Wschodu. Przez stulecia europejscy kompozytorzy postrzegali Orient jako…
Dźwiękowe krajobrazy Ottorina Respighiego

Ottorino Respighi to najwybitniejszy spośród kompozytorów, którzy na przełomie XIX i XX wieku podjęli próbę odnowienia muzyki włoskiej, od wielu dziesięcioleci zdominowanej przez operę. Choć odwoływał się zarówno do tradycji…
Muzyka o cierpieniu i nadziei. O najpiękniejszych Stabat Mater

Średniowieczna sekwencja Stabat Mater, opisująca cierpienie Matki Bożej stojącej pod krzyżem, należy do najczęściej wykorzystywanych tekstów religijnych w historii muzyki. Sięgali po nią twórcy różnych epok, tworząc setki, a może…
Boskie proporcje i ukryty ład. Jak liczby rządzą muzyką

Już starożytni Grecy odkryli, że przyjemnie brzmiące interwały można zapisać prostymi proporcjami liczb. Od tej pory muzyka i matematyka pozostają ze sobą w zaskakująco bliskiej relacji. Od eksperymentów akustycznych Pitagorasa,…
Muzyczne oblicza Fausta

Niewiele postaci literackich zrobiło w muzyce tak zawrotną karierę jak doktor Johann Faust, bohater dramatu Johanna Wolfganga von Goethego. Historia uczonego, który w imię wiedzy i przekroczenia granic poznania zawiera…
Mieczysław Wajnberg – życie w cieniu

Mieczysław Wajnberg przez całe życie tworzył w cieniu – wojny, emigracji, politycznego terroru i cudzej sławy. Pozostawił muzykę o niezwykłej sile ekspresji, która dopiero od niedawna zdobywa należne sobie miejsce…
Dźwięki, które mruczą. Kot w historii muzyki

Przypadający 17 lutego Międzynarodowy Dzień Kota to idealny moment, by spojrzeć na muzykę… z kociej perspektywy. Na przestrzeni wieków koty bywały nie tylko domowymi towarzyszami, ale także źródłem inspiracji dla…
B-A-C-H i inni. Muzyczne szyfry i kryptogramy

Muzyka to coś więcej niż dźwięki – to tajemny język, pełen symboli, aluzji i kodów. Od średniowiecznych akrostychów, poprzez literowe kryptogramy Bacha, Schumanna czy Szostakowicza, aż po intertekstualne gry Luciana…
Ernst Theodor Amadeus Hoffmann – artysta wszechstronny

Ernst Theodor Amadeus Hoffmann to postać wyjątkowa w historii kultury europejskiej. Jako jeden z pierwszych w dziejach sztuki połączył w swojej działalności literaturę, muzykę i sztuki wizualne. Jego twórczość stała…
Niedokończone symfonie (nie tylko Schuberta)

VIII Symfonia h-moll Franza Schuberta znana jest powszechnie jako „Niedokończona Symfonia”. W dziejach muzyki takich kompozycji było jednak znacznie więcej. Porzucone z powodu choroby, śmierci, zmiany artystycznej koncepcji albo zwątpienia,…
Henry Cowell – fortepian inaczej

10 grudnia mija 60 lat od śmierci Henry’ego Cowella. Był jednym z trzech największych – obok Charlesa Ivesa i Edgara Varèse’a – wizjonerów amerykańskiej awangardy muzycznej w pierwszych dekadach XX…